Plaatsen van de kelder

Plaatsen kelder

Uitgraven van een bouwput t.b.v. een (prefab) kelder

Belangrijke zaken die een rol spelen bij aanleggen en uitgraven van kelders onder nieuwbouw of naast bestaande bebouwing (huizen, garages e.d.) is de fundering en de grondwaterstand.
De meeste woningen zijn meestal niet zo diep gefundeerd, als de diepte die moet worden uitgegraven om de kelder te plaatsen. Een vuistregel is dat je van de grond onder de funderingsstrook, een hoek van 45 graden ongeroerd laat. Dat betekent als bv. de onderzijde van de funderingsstrook 1 m onder het maaiveld ligt, dat je tot aan de funderingsstrook recht naar beneden kunt graven, maar dat je vanaf de onderzijde van de fundering je onder een hoek van 45 graden moet gaan graven. In dit voorbeeld betekent dit (als je geen extra maatregelen treft) dat bij een keldergat diepte van 3 m - 1m fundering = 2 m dieper moet graven dan de bestaande fundering. Onder een hoek van 45 graden betekent dit dat je minimaal 2 m uit de bestaande muur naar beneden graaft.
Wil je dichterbij een bestaande fundering een prefab kelder plaatsen, dan moet je eerst extra maatregelen treffen, bv. een damwand of een Berliner wand plaatsen, of de ondergrond verstevigen door deze te injecteren met kunsthars. Bij alle 3 de oplossingen kun je direct naast de bestaande fundering loodrecht naar beneden afgraven. Laat eerst een deskundige, aan de hand van een bodem onderzoek uitzoeken, welke methode het best te gebruiken is. Elke methode heeft zijn eigen voor en nadelen

Grondwater

De grondwaterstand varieert in Nederland van 60 centimeter onder maaiveldniveau in polderlandschappen tot 25 meter diep in hoger gelegen gebieden. Als je in een gebied woont waar de grondwaterstand hoog is, dienen er extra maatregelen getroffen te worden, voordat je kunt gaan graven, zoals bronbemaling. Lees hierover meer in het artikel: opwaartse kracht grondwater. In hoger gelegen gebieden kun je dieper graven zonder grondwater tegen te komen, echter je dient wel rekening te houden met, met water verzadigde grond regelval. Dit betekent dat zowel de wanden als de vloer van de kelder waterdicht moeten zijn. Daarom gaan we op deze site uit van prefab kelders, die onder geconditioneerde omstandigheden gemaakt worden en geleverd worden met garantie op waterdichtheid.

Fundering

Huizen kunnen op twee manieren gefundeerd zijn, of 'op staal' of op palen. Zie bovenstaande afbeelding.

Op staal

'Op staal' heeft niets met staal of metaal te maken, maar dit is een vakterm voor een huis dat is gefundeerd op betonnen funderingsstroken die op vaste (zand)grond rusten. Deze stroken dragen de last van het huis (zie afbeelding, situatie 1). Als je een kelder in een situatie als deze gaat uitgraven, moet je sowieso altijd tussen deze stroken graven. Ook kun je niet zomaar loodrecht naar beneden omdat het zand dan wegloopt onder de stroken en de fundering daarmee zijn draagkracht verliest.

Onderstromen

Om een diepere kelder te plaatsen dan de fundering diep is, dient de fundering naar een lager niveau gebracht te worden. Men noemt dit: onderstromen. Ook hierbij geldt dat als het grondwaterniveau hoger staat dat de uit te graven gat er eerst bronbemaling moet worden toegepast. Bij onderstromen wordt de fundering stukje bij beetje en om en om verlaagd. Dit is erg arbeidsintensief en daarmee veelal relatief duur. Er worden weer nieuwe betonstroken gestort en de ruimte tussen de oude en nieuwe funderingsstroken worden opgemetseld. (zie afbeelding, situatie 2). Laat je van te voren goed adviseren door een constructeur of iemand van de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente en schakel een aannemer in (met een goede CAR verzekering).

Op palen

Bij een fundering op palen is het van belang een constructeur in te schakelen om te beoordelen of er een kelder uitgegraven kan worden. De fundering van het huis rust hier middels een verbindingsbalk op palen die bv. 20 meter diep in de grond staan (zie afbeelding, situatie 3). Door de zijdruk die ontstaat door het afgraven, loop je risico dat de fundering inklapt omdat het 'verband'weg is.

 

Afkalving wanden bouwput

Afkalving ontstaat doordat het grondwater het zand aan de onderzijde van de wand wegspoelt, waardoor uiteindelijk de hele wand zal instorten.


Bij onze eerste schuilkelder was het bekend dat de grondwaterstand ca 10 cm boven de onderzijde van de bouwput van de schuilkelder zou staan. Hierop heeft de aannemer i.o.m. met het grondverzet bedrijf besloten om de laatste 20 cm niet eerder uit te graven, totdat de schuilkelder in de takels van de kraan hing en direct geplaatst kon worden. Zodra de kraan gereed was om de schuilkelder te plaatsen, zijn de laatste 20 cm uitgegraven. Op de onderstaande foto is duidelijk te zien dat onderaan de linker wand het grondwater begint te lopen en het zand wegspoelt. Deze foto is gemaakt ca 5 min nadat de vloer afgegraven was. Als je te lang wacht spoelt er teveel zand weg en zal de wand instorten.
De bronbemaling zorgt er tevens voor dat de bouwput droog blijft. Let op: zodra de bronbemaling stopt herstelt het grondwater zich weer op het oude niveau.